Einleitung . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3
Material und Methoden . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3
Das Gebiet Weiße Berge/Ochsenberg . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3
Naturräumliche Einordnung . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3
Geologie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4
Hydrologie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4
Vegetation. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5
Besiedlung und Verkehr . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5
Naturschutz. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 8
Pläne zum Kiesabbau . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 13
Lage des Untersuchungsgebietes. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 14
Die Untersuchungen in den Jahren 2022 bis 2024 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .14
„Klassische“ lockende Methoden . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 14
Lichtfang. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 14
Köderfang . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .14
Tatsächlich verwendete Methoden . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .15
Lichtfangstellen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 16
Hangmoor Gottschdorf (1) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 16
Kiesgrube Gottschdorf (2) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 16
Ziegelei (3) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 16
Weiße Berge (4). . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 16
Cunnersdorfer Weg Neukirch und Kamenz (5 a und 5 b) . . . . . . . . . . . 17
Rohrbach (6) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 17
Zipfelteich (7) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 17
Waldsee Schönbach (8) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 18
Waldrand Schönbach (9) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 18
Kritik . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 18
Ablauf . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 18
Monitoring 2025. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 21
Nomenklatur . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 21
Ergebnisse . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 21
Schmetterlinge (Lepidoptera) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 23
Nachtaktive Großschmetterlinge (Macroheterocera). . . .. . . . . . . . . . . . 23
Tagfalter (Papilionoidea) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 35
Kleinschmetterlinge (Microlepidoptera). . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 37
Käfer (Coleoptera) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 45
Wanzen und Zikaden (Hemiptera) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 52
Wanzen (Heteroptera) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 52
Zikaden (Auchenorrhyncha) und Pflanzenläuse (Sternorrhyncha). . . . . 52
Weitere Insektenordnungen .. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 56
Ergebnisse des Monitorings 2025. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 62
Anmerkungen zu einzelnen Arten.. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 63
Schmetterlinge . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 63
Käfer. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 74
Wanzen/Zikaden . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 77
Fangschrecken . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 79
Hautflügler. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 79
Netzflügler . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 79
Zweiflügler. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 80
Diskussion . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 80
Qualitative Faktoren . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 80
Lichtfang beim Projekt . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 80
Köderfang . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 82
Schließung der Forschungslücke für den Naturraum . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 85
Fortsetzung der Erfassung . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 85
Zusammenfassung . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 85
Danksagung . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 86
Literatur . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 87